Cuộc sống bỏ phố về rừng ở Hà Tĩnh

    Nơi tôi về rừng đầu tiên là khu bảo tồn Hepa (Hà Tĩnh).

    - Triết lí phụng dưỡng thiên nhiên

    Nơi đây là khu rừng được bảo vệ chặt chẽ theo phương châm phụng dưỡng thiên nhiên. Họ bảo vệ môi trường rất tốt. Không có rác thải vứt bừa bãi. Không sử dụng hóa chất công nghiệp. Mọi thứ đều sạch sẽ. Ngay nước uống ở đây cũng o phải đun, có thể uống tại vòi. Rau hái trong vườn chỉ cần rửa qua. Mĩ phẩm, nước tẩy rửa, hóa chất,... đều là đồ hữu cơ làm từ thiên nhiên, không phụ phẩm. Sản xuất ở đây đi theo hướng nông nghiệp sinh thái. Cây trái bón phân hữu cơ, không phun thuốc, dùng năng lượng Mặt Trời, nước, sinh vật là chính. Hình thức sản xuất này đang được nhân lên ở nhiều farmstay mà tôi đi qua. Nông nghiệp cũng như cuộc đời, cứ thuận tự nhiên mà làm là tốt nhất.

   - Căn nhà tôi ở

    Căn nhà tôi ở Hepa là 1 căn nhà sàn cổ. Tôi đã phải lòng nơi đây từ ngày đầu tiên nhìn thấy. Mỗi sáng sớm, sau khi quét dọn, tôi ngồi trước hiên nhà, ngắm bình minh. Căn nhà bắt đầu rực hồng ánh ban mai. Những hàng cây xanh mướt óng ánh trong nắng. Cả không gian bao trùm bởi những gam màu tươi tắn, bởi tiếng chim líu lo và mùi hương tinh khiết. Một cảm giác dễ chịu tới phải lòng cả đất trời.

      Buổi trưa, mặt trời mang nắng rực rỡ, lăn bánh từ phía đông khu vườn sang phía Tây. Cả hai phía nhà đều được che chắn bởi những ngọn núi cao nên tôi chỉ thấy mặt trời rõ nhất lúc trưa. Ngoài hiên, gió thổi từng cơn mát rượi. Trong nhà, cũng vẫn có cảm giác mát mẻ của 1 căn nhà gỗ. Không gian hơi tối làm mắt tôi díu lại. Những khung cửa sổ bé nhỏ như những bức tranh động, in hình cây cối đung đưa trong gió.

     Hoàng hôn bao trùm cũng là lúc tôi xong bài tập thể dục. Hiên nhà rộng rãi vừa là chỗ nấu bếp, ăn uống vừa làm sàn tập thể dục của tôi. Có hôm tập xong, tôi chạy xuống luôn con suối chảy cạnh nhà tắm luôn cho mát. Bóng tối đến thật nhanh. Những bóng đèn led treo ngoài hiên đã bị bọn thiêu thân bám đầy như một cách tỏ tình bạo dạn. Không gian rừng núi làm hòa tan đi ánh sáng bé nhỏ từ những ngọn đèn. Mọi thứ như dần thu bé lại. Những hôm mùa đông rét mướt, mọi thứ thu lại quanh ánh sáng ấm nóng của bếp lửa. Còn mùa hạ thì thu lại quanh cái bàn ăn. Một cái bàn xinh xinh, ghế cũng xinh xinh mà thành linh hồn của căn nhà. Đây là chỗ mọi người quây quần cười nói, í ới gọi nhau ăn tối. Tôi thực sự nghĩ, căn nhà ngoài chỗ ngủ thì bàn ăn là nơi quan trọng số 2. Bao kỉ niệm đầm ấm đọng lại chính nơi đây. 

    Đêm càng lúc càng tĩnh mịnh. Đèn tắt dần. Căn nhà tối sẫm như đang khép mi mắt, chìm vào giấc ngủ. Thỉnh thoảng, có vài con đom đóm bay qua hoặc ánh sáng đèn pin từ những người đi rừng muộn. Tất cả chìm vào giấc ngủ, chỉ còn tiếng suối vẫn ca mãi bản nhạc êm êm bất diệt. 

    - Những người hàng xóm của tôi

   Có 1 nghịch lí: ở thành phố đông dân nhưng việc sang nhà nhau chơi thật hiếm, còn ở rừng, tuy vắng người nhưng lúc nào cửa cũng sẵn sàng mở đón khách. Ở rừng, tôi có thêm 1 số người hàng xóm mới vô cùng thân thiện. Một nữa không thể không nhắc là an ninh nơi đây. Ở Hepa, tôi mở cửa cả đêm, không lo trộm. Con người nơi đây cũng giản dị, ôn hòa, đoàn kết, không so đo, tính toán. 

     1. Một cặp vợ chồng chế biến sản phẩm từ cây cỏ

     Hai vợ chồng tham gia vào dự án chế biến các sản phẩm hữu cơ như dầu gội, nước rửa bát,...người Cùng đam mê nên 2 người yêu nhau và rồi có con tại nơi rừng núi này. Đó thật là 1 câu chuyện đẹp. 2 người ở 2 nơi khác nhau, vậy mà tụ họp lại nơi đây, tạo thành 1 gia đình. Những người khác tới đây chỉ vì công việc, có thể đi bất kì lúc nào nhưng cặp vợ chồng này thì định cư ở đây. Hôn nhân, gia đình, con cái làm tất cả mọi bước chân phiêu linh đều dừng nghỉ. Họ làm 1 gian nghiên cứu và sản xuất ngay dưới nhà ở. Nơi đó, lúc nào cũng rực mùi cây cỏ và tiếng đàn chó trêu đùa nhau. Rừng đúng là bà mẹ thứ hai của đôi vợ chồng này, vì họ lấy nguyên liệu chế biến sản phẩm từ rừng. Những bao tải cỏ màn trầu thế mà qua bàn tay họ có thể trở thành dầu gội. Quả găng, quả khế,...tưởng vứt đi mà có thể thành nước rửa bát. Thiên nhiên có nhiều điều kì diệu mà ta chưa biết. Đứa bé - con của đôi vợ chồng được may mắn sinh ra, lớn lên ở chốn rừng núi trong lành. Chắc chắn, sức khỏe của nó sẽ rất tốt. Cứ gặp mọi người là nó cười tươi  rạng rỡ, dù mới có mấy tháng. Đất lành chim đậu. Mong rằng sẽ có nhiều đứa bé được sinh ra ở đây.

     2. Những người làm công tác bảo tồn 

     Sống trong khu bảo tồn Hepa còn có những người tham gia làm việc trong tổ chức phi chính phủ về công tác bảo tồn rừng, phát triển nông nghiệp sinh thái. Có người ở 1 thời gian, có người ở định cư hẳn. Nhưng đa số là định cư. Khi họ làm việc ở đây bền vững, không vướng bận gia đình thì họ muốn sống ở chốn rừng núi này hơn. Trong đó, có bác đã hơn 60 tuổi, gia đình ở Hà Nội song bác vẫn chuyển về đây, thi thoảng về Hà Nội thăm gia đình. Tôi quên chưa hỏi tại sao bác lựa chọn vậy nhưng tôi thấy bác rất hài lòng với cuộc sống của mình. Bác xây căn nhà giống nhà ở vùng quên Bắc Bộ, cũng trồng rau, nuôi gà vịt như 1 người nông dân chân chính. Bên cạnh đó, bác làm công việc của tổ chức được tận 15 năm rồi. Có những người nhận nhà ở khu bảo tồn Hepa để lấy chỗ làm việc và thư giãn. Thỉnh thoảng, họ mới lên thăm nhà, thường là đưa cả gia đình lên thay đổi không khí vào ngày nghỉ, lễ Tết. Có thể mục đích ở khác nhau song điểm chung lớn nhất là họ cùng làm công tác bảo tồn trong tổ chức. Tất cả đều có trách nhiệm giữ gìn vẻ đẹp, sự sạch sẽ của nơi đây.

     3. Những người sản xuất nông nghiệp sinh thái

     Có một căn nhà sàn đặc biệt nhất khu này bởi nơi đây nằm sâu trong khu Hepa, như cách biệt khỏi cổng chính ra vào. Muốn qua đây phải qua 1 con suối. Chủ nhân của căn nhà này lại là 1 anh bạn rất trẻ, chưa vợ, ăn chay. Con người chọn sống nơi rừng núi đã đặc biệt rồi. Anh chàng này còn đặc biệt hơn. Anh ta chọn nơi đây để sản xuất nông nghiệp sinh thái, trồng cây qua, nuôi gà vịt rau bò, thậm chí cả nuôi ong để bán. Cuộc sống nhiều vất vả nhưng chưa thấy anh kêu ca gì. Có đồ gì thu hoạch được anh còn đi cho mọi người. Mấy cô bán hàng ở chợ nhớ mãi anh ta. Mong sau này, anh chàng kiếm được một cô vợ cũng thích làm nông nghiệp sinh thái và cùng sinh con đẻ cái ở đây. Một cô vợ cũng thích ăn chay, cũng nói năng nhẹ nhàng (khó đấy chứ nhỉ). Những con người ở đây không biết có phải đánh đổi gì không: đánh đổi gia đình, sống trong sự cô đơn, đánh đổi tiện nghi, sống cuộc sống với thời tiết khắc nghiệt,...Tôi cũng quên chưa hỏi nhưng chắc chắn họ cũng phải có tình yêu thiên nhiên lớn như tôi mới ở lại rừng lâu tới vậy.

     - Những món ngon tôi đã ăn

     1. Món thịt nướng củi

     Ở Hà Nội, tôi đã được ăn thịt nướng than rồi nướng (ẹc, giống rán) trong chảo. Nói chung, mùi vị đã rất ổn rồi. Song vào rừng tôi còn được ăn món ngon hơn. Ở rừng, củi quá sẵn nên cho thịt vào nướng là hợp lí. Muốn thịt ngon thì phải nhóm bếp cho củi cháy già, độ nóng đạt max thì mới được. Sau đó, ta xiên hoặc kẹp thịt vào thanh tre nứa, củi,...cho cạnh bếp. Đừng cho thẳng vào ngọn lửa nhé, để cạnh thôi. Quay thanh thịt cho chín đều các mặt. Thỉnh thoảng xiên xem thịt chín cả bên trong chưa. Thịt chín thơm ngọt vô cùng, dù chả cần tẩm ướp gì. Có thể chấm với muối pha tiêu, mắc khén, chanh, ớt,...Và ăn kèm rau rừng nữa. Đảm bảo là nhớ mãi.

      2. Các loại rau sống ăn kèm

     Ở rừng nhiều loại rau sống, kể không hết được. Ở đây, tôi chỉ kể mấy loại lạ mà tôi được ăn lần đầu:

- Rau trầu rừng: vị hăng, thơm, rất hợp thịt nướng

- Rau bồ công anh: lá dài dễ cuốn đồ ăn, vị dịu mát

- Rau lá nem: dùng cuốn nem, hơi chát, lá rộng dễ cuốn đồ ăn

      3. Mắm Quảng Bình

     Món này là đặc sản của Quảng Bình rồi. Nếu là người dân ở đây thì ai cũng biết, thậm chí làm được nữa. Nguyên liệu của nó từ cá. Họ đem ướp với muối và thính. Qua 1 số công đoạn, cá sẽ ngấm và thành mắm. Lúc ăn, ta đem mắm ra kho với hành tăm. Vị mặn, ngọt, bùi, thơm, béo rất đậm đà. Món này ăn với cơm và trong ngày lạnh thì hết ý. Chú ý là món này hơi mặn nhé.

       4. Chao lạc Hà Tĩnh

      Món này dễ làm mà ngon ghê. Lạc rang xong, ta đem giã nhỏ. Kế đó, trộn với mắm, đường. Thế là có món ngon ăn với cơm nắm rồi.

       5. Xơ mít muối

      Miền Trung hay để xơ mít hoặc mít non muối chua. Quảng Bình còn muối luôn múi mít, tạo nên vị thơm khó cưỡng. Dùng món này nấu canh, kho hoặc ăn sống kèm thịt cá thì rất đưa cơm nhé. 

        6. Canh nấm nấu rau khoai

        Nấm hợp rau khoai lang. Tôi cũng chả hiểu sao nhưng nó thành món ăn đặc trưng quen thuộc ở đây. Chỉ cần cho nấm và rau khoai cắt nhỏ vào nôi, thêm mắm muối thì có món canh rồi. Vị rất mát và thơm nhé.

        7. Canh cá nấu xơ mít

        Xơ mít muối hợp nhất là nấu với cá, nếu có cá suối thì lại càng ngon. Cũng có thể kho xơ mít với cá. Vị chua ngọt bùi y như canh dưa cá ở miền Bắc nhưng nó còn thơm mùi mít và ngòn ngọt nữa cơ. 

     Bạn hãy vào rừng, đi tới miền Trung để thử một lần những món ăn tuyệt vời này nhé. Và nếu bạn biết còn món nào lạ nữa thì hãy giới thiệu cho tôi nghe!

   - Cắm trại trong suối

    Thỉnh thoảng, tôi đi cắm trại trong suối. 

     Hepa nằm ở đầu nguồn sông Ngàn Phố với nhiều suối, thác. Đi ngược lên thượng nguồn, ta gặp những bãi đá sỏi đủ hình dạng. Giữa bãi là dòng suối trong vắt, có thể uống trực tiếp. Suối đa số nông, có thể đi bộ song cần tránh chỗ nước xiết. Có 1 số chỗ nước sâu, xanh ngọc, đẹp lung linh. Nơi đây mà thả mình bơi lội🏊 thì quả sung sướng. 

      Vác trên lưng lều bạt, chăn và đồ ăn; tôi cùng bạn đi sâu vào trong suối. Băng qua đoạn khoảng 2km với nhiều đoạn rừng, con nước, bãi sỏi, chúng tôi hạ trại ở cạnh 1 thác nhỏ. 

      Ở đây, không thể tìm được nền đất mịn nên chúng tôi chấp nhận nằm trên nền sỏi. Ai không quen chắc hơi đau người nhưng tôi thì chấp hết. 

      Cắm trại chọn được ngày tạnh ráo là đẹp nhất, nên đi trong mùa khô. Mùa mưa bão từ tháng 7 tới 9 thì phải coi thời tiết kĩ. Còn dịp gần Tết, tháng 1 tới 3 thì hay mưa phùn và mây mù, lều dễ ướt. Lần này tôi đi là tháng 4, thời tiết đẹp, mát mẻ, tạnh ráo. 

      Chúng tôi dựng trại xong thì tìm củi đốt lửa 🔥. Ánh lửa bùng lên vừa xua đi sương xuống, vừa lấy ánh sáng, vừa để nấu đồ ăn. Tất cả mọi hoạt động trong buổi tối đều xoay quanh bếp lửa. 

        Bạn tôi nhồi tất cả rau thơm vào bụng gà và đem nướng. Tưởng dễ nhưng thực ra cần kinh nghiệm, ngay từ khâu kẹp gà ở thanh nứa sao cho chắc tới lúc nướng để chín đều mà o cháy. Mùi thơm bắt đầu sực nức. Gà vừa chín tới, chấm với muối mắc khén thơm ngon tuyệt vời. Ăn kèm thêm cả các loại rau rừng đặc trưng nữa như lá trầu rừng, rau dớn, rau sam, lá lốt, lá nem, lá tầm bóp,...Mùi vị thật không thể quên được. Hơn nữa lại sạch sẽ, vì cây cối ở đây không có hóa chất. 

     Quên không kể cho các bạn về cảm giác tắm tiên. Khu này là rừng sâu nên hầu như không có người. Ban ngày còn có 1, 2 người đi rừng.  Tầm tối thì không bóng người qua lại. Tôi chọn 1 nơi kín đáo, cởi bỏ hết quần áo và dần thả mình vào dòng suối. Nước suối lạnh như nước đá. Thả mình tới đâu thấy cơ thể tê liệt tới đấy. Khi cả cơ thể chìm trong nước, 1 cảm giác phê không tả bao phủ. Này thì tức, này thì mệt đều bị dòng nước suối chảy cuốn đi. Tắm xong, tôi lên ngồi sưởi lửa, thấy từng lỗ chân lông đang mở dần ra. 

      Đêm khuya, chúng tôi ngồi hóng sao trăng. Chỉ có vài ngôi sao le lói ⭐, kèm với bóng sáng lập lòe của đom đóm. Chưa lần nào tôi thấy cả bầu trời đầy sao, có lẽ vì cắm trong suối khó ngắm trời hơn. Xung quanh, mây mù bắt đầu bao phủ, nhìn rõ từng ánh mây đang trôi qua bàn tay tôi. Không gian tĩnh, chỉ có tiếng thác, côn trùng và tiếng chim xa xa. Một cảm giác thật bình yên! Mùi hương ngọt nhẹ của rừng thoảng qua vấn vương như trong 1 giấc mộng đẹp.

     Mắt díu lại, chúng tôi chui vào lều, đắp túi ngủ và làm 1 giấc tới sáng. Ngủ ở rừng o sợ đâu mà còn ngủ ngon là khác.

     Sáng hôm sau, 6h, chúng tôi thức dậy nhưng vì khí lạnh nên vẫn lười biếng nằm trong lều nghe nhạc. Điệu nhạc làm rộn ràng cả bình minh:

     "Vì ta yêu những cánh đồng. Vì ta mong dòng sông dài mãi. Ngọn núi kia chờ ta. Từng lối mòn vượt qua. Cho ta biết hôm nay mình vẫn còn có nhau..."

     Ăn sáng xong, chúng tôi dọn trại trở về. Chỉ 1 đêm cắm trại trong rừng mà tôi thấy như được nạp thêm 1 nguồn năng lượng mới, vừa yên bình vừa mới mẻ. Có lẽ vì thế nên cắm trại bao lần tôi vẫn không thấy chán. Đây là cách du lịch thú vị mà chả tốn kém. Từ ngày biết cắm trại, tôi chả bao giờ vào khách sạn nữa.